Mikroskop Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Mikroskop, küçük cisimlerin büyütülmüş görüntüsünü veren optik alettir.Türkiye’de insanların genellikle mikroskobu tanımak için eline geçen ilk zaman, okuduğu okulun durumuna göre, öğrencilik hayatının ortaları olan altıncı sınıf ve sonralarıdır.İyi bir okulda iseniz bu zaman, dördüncü sınıfa kadar düşmektedir. İlk mikroskobu, 1590 yılında, Hollandalı gözlükçü Zacharias Janssen’in yaptığı sanılmaktadır.Antom van Leeuwenhoek, küçük ve hemen hemen küresel mercekler kullanarak 17. Yüzyıl sonlarında iyi sonuç veren mikroskoplar yaptıysa da renksemez mercekli mikroskoplar ancak 1840 ortalarında kullanılmaya başlandı.Mikroskop esas olarak iki mercek sisteminden oluşur.Odak uzaklığı çok küçük olan objektif, cismin ters, gerçek ve büyütülmüş bir görüntüsünü verir.Bu da büyüteç görevi yapan bir okülerle daha büyük bir görüntüye dönüştürülür.Aletin büyütmesi objektifin ve okülerin büyütmelerinin çarpımına eşittir.Cisimle objektif arasına, kırılma indisi havanınkinden daha büyük bir ortam (genellikle sedir odunu yağı) yerleştirilerek büyütme artırılabilir.Optik mikroskoplarla ulaşılabilecek en küçük ayrıntı 0,0002-0,0003 mm.dir.Çoğunlukla cisim içinden geçirdiği ışık aracılığı ile incelenir.Aydınlanma da mikroskobun altında bulunan ve gün ışığını yansıtan bir ayna ile sağlanır.Büyük büyütme gerektiren durumlarda ayrıca bir kondansatör mercek sistemi kullanılır.Hemen hemen saydam olan cisimler kolay görülebilmesi için özel yöntemler ile boyanır.Ancak bu çoğu zaman numuneye zarar verdiğinden “faz-kontrast” tekniği kullanılır.Bu teknikte, kırınım olayından yararlanarak kırınan ve kırınmayan demetler arasında girişim meydana getirilip daha kontrast görüntü elde edilir.İyi aydınlatılmış küçük bir saydam cismi incelemek çok zor olduğundan “karanlık alan aydınlatması” tekniğine başvurulur.Bunun için kondansatörün ortasına ışık geçirmeyen bir disk konarak cisim çevreden aydınlatılır.Bu ışınlar objektife girmez ve ancak cisimden kırılan kimi ışınlar objektife girer, sonuçta da karanlık bir zeminde görüntü elde edilir.Bunlardan başka girişim olayından yararlanan ve hem saydam hem de saydam olmayan cisimlerin incelenebildiği mikroskoplar, normal objektiften farklı olarak, ışınları yansıtan ve morötesi ile kızılötesi arasındaki dalga boylarını aynı noktada odaklaştırabilen objektifli mikroskoplar, morötesi ışınla çalışan (ulaşılan en küçük ayrıntı 0,0001 mm.) ve görüntüyü fotoğraf plakasında saptayan mikroskoplar, çok daha küçük ayrıntılara ulaşan ve görüntüyü film ya da floresan bir ekrana düşüren x ışınlı mikroskoplar da vardır.
Mikroskobu, incelenen nesneye yaklaştırıp uzaklaştırarak ayarlamak gerekir.Çok duyarlı olan bu işlem, önce kaba ayar düğmesi, sonra da , ince ayar düğmesi kullanılarak iki aşamada tamamlanır.
Mikroskobun üstüne bir fotoğraf odası takılıp gereğince ayarlanarak, duyarlı filmler ile mikro fotoğraflar çekilir.Doğa bilim uzmanları, billurları, böcekleri vb. gözlemlemek için büyütme gücü düşük mikroskoplar kullanırlar.Böylece, hem ileri ölçüde kabartma görüntüler elde edilir hem de işlem daha az yorucu bir biçimde tamamlanmış olur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir